Grootformaat tegels leggen: stappenplan voor strak en duurzaam tegelwerk

Controleer alle tegels voordat je begint. Let op beschadigingen, maatafwijkingen, kromming en kleur- of patroonverschillen. Eenmaal verlijmd is een grootformaat tegel vaak niet meer zonder schade te verwijderen.

Leg de tegels vooraf droog uit als het patroon of de tekening belangrijk is. Nummer de tegels waar nodig, zodat je tijdens het verlijmen snel en in de juiste volgorde kunt werken.

Grote tegels zijn kwetsbaar tijdens transport en lastig te manoeuvreren. Controleer daarom vooraf of de tegels zonder beschadiging naar de ruimte gebracht kunnen worden. Denk aan deuropeningen, bochten, trappen, liften en de beschikbare draairuimte.

Zorg dat de werkplek vrij is van obstakels. Bij grootformaat tegels wil je de tegel in één gecontroleerde beweging kunnen plaatsen.

Borstel de achterzijde van de tegel schoon voordat je de lijm aanbrengt. Op de tegelrug kan stof of engobe aanwezig zijn. Als dit blijft zitten, vermindert dat de hechting tussen tegel en lijm.

Gebruik een schone borstel of spons en werk stofvrij. Controleer ook of de tegelrug droog is voordat je gaat verlijmen.

De ondergrond moet schoon, droog, stabiel, draagkrachtig en vlak zijn. Vooral bij grootformaat tegels is vlakheid bepalend voor het eindresultaat. Oneffenheden kunnen leiden tot hoogteverschillen tussen tegels, onvoldoende lijmcontact of scheuren.

Is de vloer niet vlak genoeg? Egaliseer de vloer dan eerst met een geschikte egalisatiemortel. Bij wanden kan uitvlakken nodig zijn voordat je begint met tegelen. Controleer daarna opnieuw met een rei of lange waterpas.

Bij kritische ondergronden kan het verstandig zijn om een ontkoppelingsmat toe te passen. Denk aan renovatievloeren, ondergronden met kans op scheurvorming, vloeren met vloerverwarming of situaties waarin spanningen uit de ondergrond kunnen doorwerken in het tegelwerk. Een ontkoppelingsmat helpt deze spanningen op te vangen en verkleint de kans op scheuren in de grootformaat tegels of voegen.

Let op: een ontkoppelingsmat vervangt geen goede ondergrondvoorbereiding. De ondergrond moet nog steeds vlak, schoon en draagkrachtig zijn. Gebruik bovendien altijd een tegellijm en verwerkingsmethode die geschikt zijn voor het gekozen ontkoppelingssysteem.

Goed gereedschap maakt het verschil bij grote tegels leggen. Gebruik bij voorkeur een draagframe met zuignappen om de tegel stabiel te verplaatsen. Zo beperk je doorbuigen en voorkom je breuk.

Gebruik daarnaast een passende tegelsnijder, een geschikte lijmkam, een mengemmer, mixer, waterpas of laser en eventueel een tegelnivelleersysteem. Een tegelnivelleersysteem helpt om de tegels onderling vlak te plaatsen en hoogteverschillen te beperken.

Voor grootformaat tegels gebruik je een flexibele tegellijm met voldoende vervormingsvermogen. Dat is belangrijk omdat grote tegels meer spanning kunnen opbouwen door belasting, temperatuurverschillen of vloerverwarming.

Kiwitz LMN 590 is een hoogflexibele tegellijm voor grootformaat tegels. De lijm is geschikt voor vloeren en wanden, binnen en buiten, en voor XL- en XXL-tegels. Ook bij kritische ondergronden en verwarmde vloeren is een hoogflexibele tegellijm belangrijk.

Bij grootformaat tegels breng je de tegellijm aan op de ondergrond én op de rugzijde van de tegel. Dit heet de Buttering-Floating methode. Hiermee vergroot je het lijmcontact en verklein je de kans op holle ruimtes.

Kam de lijm bij voorkeur in rechte banen uit. Zorg dat de lijmrillen op de ondergrond en op de tegelrug in dezelfde richting lopen. Schuif de tegel vervolgens haaks op de lijmrillen licht heen en weer. Zo verdeelt de lijm zich beter en kan lucht makkelijker ontsnappen.

Plaats de tegel met behulp van zuignappen of een draagframe. Druk de tegel vanuit het midden naar de randen aan. Bij zeer grote tegels kan een geschikte trilplaat of trilsysteem helpen om de lijm goed te verdelen.

Werk rustig en gecontroleerd. Grootformaat tegels zijn na plaatsing lastig te corrigeren, dus zorg dat positie, voegbreedte en vlakheid direct kloppen.

Controleer tijdens het werk regelmatig of er voldoende lijmcontact is. Til bij de eerste tegels waar mogelijk voorzichtig een tegel op om te zien of de rugzijde goed is geraakt.

Houd daarna de droogtijd van de tegellijm aan voordat je de vloer belast of gaat voegen. De exacte droogtijd hangt af van de lijm, laagdikte, ondergrond, temperatuur en ventilatie.